صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )
18
فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )
همچنين عبدالرحمن بن حنبل اجمحى ، به جهت شعرى كه در مذمت بخششهاى نارواى عثمان سروده بود ، در زندان گور آساى « قموص » ( در خيبر ) زندانى گرديد « 1 » ، كه بعد از قتل عثمان از آنجا آزاد شد . 2 - دومين رخداد بىسابقه در زمان عثمان ، بذل و بخششهاى بى حد و حسابى بود كه وى به استناد حقوق خلافت ! نسبت به كسانى كه از ثروت چيزى كم نداشتند ، معمول مىداشت . ناروايى اين حاتم بخشيها آنچنان آشكار و محسوس بود كه حتى گاهى متصديان بيت المال نيز از پرداخت آن سرباز مىزدند ، چنان كه عبد اللَّه بن ارقم از پرداخت صد هزار درهم به هر يك از همراهان عبد اللَّه بن خالد كه عثمان دستور داده بود ، خوددارى كرد و عثمان به علت عدم اجراى دستورش او را عزل نمود « 2 » . گوشه اى از اين بخششها كه عثمان از اموال مردم به نزديكان و اطرافيان خود اختصاص مىداد بدين قرار است : 100 هزار درهم به زيد بن ثابت انصارى ، 100 هزار درهم به سعيد بن عاص « 3 » ، 200 هزار درهم به ابو سفيان ، 300 هزار درهم به حكم بن عاص « 4 » ، ( تبعيدى و مطرود پيامبر ) 300 هزار درهم به عبد اللَّه بن خالد بن اسيد « 5 » ، 6 هزار درهم به زبير « 6 » ، 100 هزار درهم به طلحه « 7 » ، 300 هزار درهم به اضافه ده يك آنچه در بازار مدينه ( معروف به مهزون ) « 8 » به فروش مىرسيد ، به حارث بن حكم « 9 » ، و خمس غنائم افريقيه را ( كه 500 هزار دينار طلا مىشد ) همراه با « فدك » به پسر عمويش مروان بن حكم ( تبعيدى پيامبر ) بخشيد « 10 » .
--> ( 1 ) تاريخ طبرى 6 / 25 - تاريخ يعقوبي 2 / 150 ( 2 ) ابن ابى الحديد ج 1 ص 199 . ( 3 ) انساب الاشراف 5 / 28 ، 52 ( 4 ) شرح ابن ابى الحديد 1 / 98 ( 5 ) انساب الاشراف 5 / 58 ( 6 ) طبقات ابن سعد 3 / 75 ( 7 ) انساب الاشراف 5 / 7 ( 8 ) در المعارف « مهزوز » و در شرح ابن ابى الحديد « تهزوز » و در محاضرات راغب « مهزور » آورده شده است . ( 9 ) سيرهء حلبى 2 / 87 ( 10 ) شرح ابن ابى الحديد 1 / 98 .